درسنامه آموزشی علوم تجربی کلاس اول

نکات آموزشی و فعاليت‌های پيشنهادی

پيدا کردن ارتباط هر شغلی با وسايل مربوط به آن، ضرورت استفاده از ابزار، امکان جايگزينی يک وسيله با وسيله ديگر با همان کارکرد، توجه به مکانيزم فيزيکی ابزار ها و… صدها نکته جالب و مفيد ديگر در پرتو توجه به ابزارهای پيرامون ما حاصل می‌گردد.

جلب توجه دانش‌آموزان به وسايلی که به طور روزمره از آن استفاده می‌کنند و تغييراتی که می‌توان در آن‌ها داد به پرورش قدرت خلاقيت آنان کمک خواهد کرد.

به عنوان مثال: فرض کنيد شما پرنده‌ای هستيد که خوراک خوشمزه‌ای را در سوراخ تنه درختی می‌بينيد و منقارتان به آن نمی‌رسد.چه راه‌هايی برای بدست آوردن آن می‌توانيد پيدا کنيد؟ از چه ابزارهايی استفاده خواهيد کرد؟ با طرح چنين پرسش‌هايی کنجکاوی کودکان را برانگيزيد.

می‌خواهيد ساعتی را / تابلويی را به ديوار نصب کنيد. چه می‌کنيد؟ آيا ميخ را با دستان خود می‌توانيد در ديوار فرو کنيد؟ اگر چکش نباشد، چه چيزی را جايگزين می‌کنيد؟ اگر ميخ در محل نامناسبی کوبيده شده چگونه آن را از ديوار جدا می‌کنيد؟

در هيچ يک از اين پرسش‌ها به دنبال پاسخ واحدی نباشيد و مرتباً به دانش آموزان بگوييد ديگر چی؟ هيچ گاه پاسخی را که صحيح می‌دانيد مطرح نکنيد و در مقابل پاسخ‌های غلط فقط بپرسيد چرا فکر می‌کنيد اين وسيله چنين کار می‌کند؟ کشف ذهنيات بچه‌ها از پاسخ‌های صحيح و غلط مهم‌تر است.

سپس از بچه‌ها بپرسيد من برای انجام اين کار (يکی از کارهای مرسوم) از چه ابزار استفاده کردم؟ اگر شما جای من بوديد، از چه چيزی استفاده می‌کرديد؟

از آن‌ها بخواهيد در هر محيطی که وارد شدند تا می‌توانند ابزار پيدا کنند و نشان دهند. و در مقابل درخواست شما برای ساخت چيزی ملاحظه کنيد آيا به دنبال ابزار می‌گردند و يا از شما درخواست ابزار می‌کنند يا به جای اين دو کار خود ابزاری را طراحی می‌کنند.

در آن‌ها نياز ايجاد کنيد و گاهی ابزارهای موجود را به چالش بکشيد. مثلاً بگوييد مردم بيهوده از چنگال / قيچی استفاده می‌کنند و منتظر بمانيد تا آن‌ها نظر شما را رد کنند و در مقابل استدلال شما استدلال منطقی ديگری ارائه کنند. خلاصه آن که برای ارزشيابی مطمئن شويد که بچه‌ها معتقد به آسان شدن کارها با استفاده از ابزار هستند و ابزارها را شناسايی می‌کنند و راه استفاده از آن‌ها را طالب هستند. مسلماً اسامی ابزارها اهميت بسيار کمی خواهد داشت.